पोखरा, २२ जेठ २०८३।
लेबनानको शक्तिशाली सशस्त्र तथा राजनीतिक समूह हेज्बुल्लाहले इजरायल र लेबनानबीच प्रस्तावित युद्धविराम सम्झौता अस्वीकार गरेको छ। समूहले उक्त सम्झौताले लेबनानको हितभन्दा इजरायलको उद्देश्य पूरा गर्ने भन्दै त्यसलाई स्वीकार गर्न नसकिने जनाएको हो।
यसअघि बुधबार अमेरिकाले आफ्नो मध्यस्थतामा इजरायल र लेबनानबीच युद्धविराम लागू गर्ने विषयमा सहमति भएको जनाएको थियो। अमेरिकी पक्षका अनुसार युद्धविरामको मुख्य सर्त हेज्बुल्लाहले इजरायलमाथिको आक्रमण रोक्नु र सीमा क्षेत्रमा सैन्य गतिविधि घटाउनु रहेको थियो।
तर हेज्बुल्लाहले उक्त प्रस्तावप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै सम्झौताले लेबनानको सार्वभौमिकता र प्रतिरक्षा क्षमतामाथि असर पार्ने दाबी गरेको छ।
हेज्बुल्लाहका महासचिव नैम कासेमले जारी गरेको विज्ञप्तिमा प्रस्तावित युद्धविरामलाई “बेकार” तथा “लेबनानका लागि अपमानजनक” भन्दै कडा आलोचना गरेका छन्। उनका अनुसार सम्झौताअन्तर्गत हेज्बुल्लाहले दक्षिणी लेबनानमा रहेका आफ्ना लडाकुहरू फिर्ता गर्नुपर्ने र इजरायलविरुद्धको सैन्य गतिविधि पूर्ण रूपमा रोक्नुपर्ने व्यवस्था छ, जुन आफूहरूका लागि स्वीकार्य नहुने उनले बताएका छन्।
“यदि हामीले सीमा क्षेत्र छाड्यौं र प्रतिरोधका गतिविधि रोकेर बस्यौं भने त्यसले इजरायलले चाहेको लक्ष्य हासिल हुन्छ,” कासेमले भने, “यो युद्धविराम होइन, आत्मसमर्पण सरहको व्यवस्था हो।”
उनले लेबनानका धेरै नागरिकले पनि यस्तो सम्झौता स्वीकार नगर्ने दाबी गरेका छन्। हेज्बुल्लाहले आफूलाई लेबनानको सुरक्षाका लागि आवश्यक प्रतिरोधी शक्ति भएको बताउँदै आएको छ।
युद्धविराम किन विवादमा ?
प्रस्तावित सम्झौताअनुसार हेज्बुल्लाहका लडाकुहरू इजरायली सीमासँग जोडिएको दक्षिणी लेबनान क्षेत्रबाट पछाडि हट्नुपर्नेछ। त्यहाँ लेबनानी सेना तथा अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति सेनाको उपस्थिति बढाइने योजना रहेको बताइएको छ।
इजरायलले लामो समयदेखि हेज्बुल्लाहका सैन्य संरचना आफ्नो सुरक्षाका लागि खतरा भएको दाबी गर्दै आएको छ। विशेषगरी गाजामा इजरायल–हमास युद्ध सुरु भएपछि इजरायल र हेज्बुल्लाहबीच सीमा क्षेत्रमा लगातार गोलाबारी र आक्रमण हुँदै आएका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार युद्धविराम कार्यान्वयन हुन नसकेमा सीमावर्ती क्षेत्रमा तनाव अझ बढ्न सक्ने र द्वन्द्व व्यापक क्षेत्रीय संकटमा परिणत हुन सक्ने जोखिम रहेको छ।
क्षेत्रीय सुरक्षामा असर
मध्यपूर्वमा जारी अस्थिरताबीच हेज्बुल्लाहको अस्वीकारोक्तिले युद्धविराम प्रयासलाई ठूलो धक्का पुगेको मानिएको छ। अमेरिका, फ्रान्स तथा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय शक्तिहरूले द्वन्द्व नियन्त्रणका लागि कूटनीतिक पहल जारी राखे पनि हेज्बुल्लाहको पछिल्लो अडानले तत्काल समाधानको सम्भावना कमजोर बनाएको देखिन्छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार दुवै पक्षबीच विश्वासको अभाव र सुरक्षा सम्बन्धी चासो समाधान नभएसम्म स्थायी युद्धविराम कायम गर्न कठिन हुने देखिएको छ।
