काठमाडौँ, १४ असोज २०८३।
१२ वर्षपछि इराकबाट अमेरिकी सेना फर्किएका छन्।
अमेरिकाको नेतृत्वमा इस्लामिक स्टेट (आईएस) विरुद्ध सञ्चालन हुँदै आएको अन्तर्राष्ट्रिय गठबन्धनको इराकस्थित सैन्य अभियान औपचारिक रूपमा अन्त्य भएसंगै इराकबाट अमेरिकी सेना फर्किएका हुन्।
अमेरिकी सेनाले सेप्टेम्बर ३०, २०२६ मा उत्तरी इराकको कुर्दिस्तानस्थित एरबिल एयर बेसबाट आफ्ना बाँकी सेना तथा सैन्य सामग्री फिर्ता गरेसँगै ‘अपरेसन इन्हेरन्ट रिजोल्भ’ को इराकी चरण समाप्त भएको हो।
सन् २०१४ मा इस्लामिक स्टेटले इराक र सिरियाको ठूलो भूभाग कब्जा गरेपछि उक्त समूहविरुद्ध लड्न अमेरिकी नेतृत्वमा अन्तर्राष्ट्रिय गठबन्धन गठन गरिएको थियो। इराकमा सन् २०१७ सम्ममा आईएसले आफ्नो नियन्त्रणमा रहेका भूभाग गुमाए पनि समूहका बाँकी सदस्यविरुद्ध कारबाही, सुरक्षा तालिम र सल्लाहका लागि गठबन्धन सेना इराकमा रहँदै आएको थियो।
इराक र अमेरिकाले २०२४ मा गठबन्धनको सैन्य अभियानलाई चरणबद्ध रूपमा अन्त्य गर्ने सहमति गरेका थिए। त्यसअनुसार संघीय इराकका अधिकांश क्षेत्रमा गठबन्धनको सैन्य उपस्थिति सन् २०२५ मै समाप्त गरिएको थियो भने कुर्दिस्तान क्षेत्रमा रहेको बाँकी उपस्थिति पनि सेप्टेम्बर ३०, २०२६ सम्ममा हटाउने योजना थियो।
अब इराकमा सुरक्षा व्यवस्थाको मुख्य जिम्मेवारी इराकी सुरक्षा बल र कुर्दिस पेस्मर्गालाई दिइएको छ। अमेरिकी सेनाले भने इराकबाट सैन्य अभियान अन्त्य गरे पनि इराकसँगको सम्बन्ध अब द्विपक्षीय सुरक्षा तथा रक्षा सहकार्यमा केन्द्रित हुने जनाएको छ। इस्लामिक स्टेटविरुद्धको अमेरिकी नेतृत्वको गठबन्धनको संयुक्त कार्यदल भने सिरियामा जारी अभियानका लागि जोर्डनबाट सञ्चालन हुने बताइएको छ।
गठबन्धन सेना फिर्ता भएपछि इराकमा यसको राजनीतिक र सुरक्षा प्रभावबारे भने बहस जारी छ। विशेषगरी इरानसमर्थित सशस्त्र समूहहरूको प्रभाव, राज्यको नियन्त्रणबाहिर रहेका हतियार र इस्लामिक स्टेटका बाँकी सदस्यबाट हुन सक्ने सुरक्षा चुनौतीलाई लिएर चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। कुर्दिस्तान क्षेत्रमा पनि अमेरिकी सुरक्षा उपस्थितिको अन्त्यपछि ड्रोन तथा अन्य आक्रमणबाट सुरक्षा कसरी कायम गर्ने भन्ने प्रश्न उठेको छ।
इराकी नेतृत्वले भने विदेशी सैन्य उपस्थितिको अन्त्यलाई राष्ट्रिय सम्प्रभुता सुदृढ गर्ने महत्वपूर्ण कदमका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। सेप्टेम्बर ३० पछि इराकी सुरक्षा मामिला पूर्ण रूपमा आफ्नै सुरक्षा संयन्त्रको नेतृत्वमा सञ्चालन हुने भएको छ।
नोट: तपाईंले दिएको मूल सामग्रीमा ‘८८अक्टोबर १’ जस्तो त्रुटिपूर्ण पाठ देखिन्छ। हालको विवरणअनुसार सेप्टेम्बर ३०, २०२६ मा अमेरिकी नेतृत्वको गठबन्धनको इराकस्थित सैन्य अभियान अन्त्य भएको हो; त्यसपछि इराकमा नयाँ सुरक्षा चरण सुरु भएको छ। एजेन्सीहरु
