काठमाडौँ, १४ असोज २०८३।
कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिका र दोधारा–चाँदनी नगरपालिकालाई जोड्ने महाकाली नदीमाथिको प्रसिद्ध दोधारा–चाँदनी झोलुङ्गे पुलको एउटा पिल्लर ढलेर क्षतिग्रस्त हुँदा पुलमा आवतजावत पूर्णरूपमा प्रभावित भएको छ।
पुलको पिल्लर ढलेपछि पुलको संरचनामा समेत क्षति पुगेपछि तत्काल आवतजावत रोकिएको बताइएको छ। घटनाबारे विस्तृत प्राविधिक निरीक्षण तथा क्षतिको यकिन विवरण भने सार्वजनिक हुन बाँकी छ। सुरक्षाका दृष्टिले पुलमा मानिस तथा दुईपाङ्ग्रे सवारीसाधनको आवागमन रोकिएको अवस्थामा स्थानीयवासीलाई वैकल्पिक बाटो प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ।
महाकाली नदीमाथि निर्माण भएको यो झोलुङ्गे पुल दोधारा–चाँदनी क्षेत्रका बासिन्दाका लागि लामो समयदेखि महत्वपूर्ण आवागमनको माध्यम रहँदै आएको छ। पुलले महाकाली नदीपारिको दोधारा–चाँदनीलाई भीमदत्त नगरपालिका तथा महेन्द्रनगर क्षेत्रसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडेको छ। जिल्ला प्रशासन कार्यालय कञ्चनपुरले समेत यसलाई महाकाली नदीमा रहेको नेपालको सबैभन्दा लामो झोलुङ्गे पुलका रूपमा उल्लेख गरेको छ।
पुलको लम्बाइ करिब एकहजार चारसय ५३ मिटर रहेको छ। नेपाल समाचारले यसको लम्बाइ १,४५२.९६ मिटर, चौडाइ १.६ मिटर र सबैभन्दा लामो स्पान २२५.४० मिटर रहेको उल्लेख गरेको छ।
यस पुलको संरचनामा विगतमा पनि मर्मतसम्भारको आवश्यकता देखिँदै आएको थियो। उपलब्ध विवरणअनुसार पुलमा स्टिल डेक, आइबोल्ट, तारजाली तथा नटबोल्टलगायतका संरचनाको मर्मत तथा फेरबदलसमेत गरिएको थियो। पुलमा दैनिक हजारौँ मानिस आवतजावत गर्ने गरेको पुराना विवरणमा उल्लेख छ।
दोधारा–चाँदनीका बासिन्दाका लागि यो पुल केवल पर्यटकीय गन्तव्य मात्र नभई दैनिक जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको पूर्वाधार हो। पक्की सडक पुल निर्माण हुनुअघि महाकाली नदी वारपार गर्न स्थानीयले यही झोलुङ्गे पुल तथा भारतको बाटो प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्था थियो।
पछिल्लो समय कञ्चनपुरमा महाकाली नदीको कटान र बाढीका कारण नदी आसपासका क्षेत्रमा जोखिमसमेत बढेको छ। २०८३ भदौमा सार्वजनिक विवरणअनुसार दोधारा–चाँदनी झोलुङ्गे पुल आसपास भीमदत्ततर्फ ४५८ मिटर आरसिसी तटबन्ध निर्माण गरिएको थियो।
पुलको पिल्लर वास्तवमै कुन कारणले ढलेको हो, क्षति कति भएको छ र पुल कहिलेसम्म बन्द रहने हो भन्ने विषयमा सम्बन्धित निकायको प्राविधिक निरीक्षणपछि मात्र स्पष्ट हुने देखिन्छ। स्थानीय प्रशासन, नगरपालिका तथा सुरक्षानिकायबाट घटनाबारे आधिकारिक विवरण आउन बाँकी रहेकाले अहिले सार्वजनिक भएका विवरणलाई प्रारम्भिक सूचनाका रूपमा लिनुपर्ने हुन्छ।