पोखरा , १५ भदौ २०८३।
रसुवा–भोटेकोसी क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीपछि चीनको तिब्बतस्थित केरुङ क्षेत्रमा पुगेका तथा रहेका नेपाली नागरिकमध्ये १०४ जना सम्पर्कविहीन भएको प्रारम्भिक विवरण सार्वजनिक भएको छ। चिनियाँ पक्षले अगस्ट २८ मा नेपाललाई पठाएको विवरणमा उनीहरूको नाम समावेश गरिएको हो।
चिनियाँ पक्षबाट प्राप्त नामावलीअनुसार सम्पर्कविहीन ९८ नेपालीमध्ये ८१ जना पुरुष र १७ जना महिला छन्। उनीहरूको उमेर १८ देखि ६५ वर्षसम्म रहेको उल्लेख छ। नामावलीमा नेपाली नागरिकको नाम, लिंग, जन्ममिति र परिचयपत्र नम्बरलगायत विवरण समावेश गरिएको बताइएको छ।
रसुवाको भोटेकोसी नदीमा आएको बाढीले नेपाल–चीन सीमावर्ती क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याएपछि केरुङतर्फ रहेका नेपालीसँग सम्पर्क विच्छेद भएको हो। बाढी तथा पहिरोले सडक, पुल र अन्य भौतिक संरचनामा क्षति पुर्याएपछि सीमापार आवतजावतसमेत प्रभावित भएको छ।
९८ बाट १०४ पुग्यो संख्या
चीनतर्फ हराइरहेका नेपालीको संख्याबारे पछिल्लो विवरणमा भने थप परिवर्तन देखिएको छ। चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यमलाई उद्धृत गर्दै सार्वजनिक गरिएको पछिल्लो तथ्यांकमा तिब्बत क्षेत्रमा दुईसय ६१ विदेशी नागरिक बेपत्ता रहेको र त्यसमध्ये १०४ जना नेपाली नागरिक रहेको उल्लेख छ। यसले अगस्ट २८ मा नेपाललाई पठाइएको ९८ जनाको नामावली प्रारम्भिक सूची रहेको देखाउँछ।
चीनको केरुङ क्षेत्रमै बाढी र पहिरोबाट ठूलो क्षति भएपछि नेपालीसहित विभिन्न देशका नागरिक प्रभावित भएका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्थाहरूका अनुसार तिब्बतको ग्यिरोङ काउन्टीमा पनि ठूलो संख्यामा मानिस सम्पर्कविहीन छन्।
नेपाल–चीनबीच उद्धार र समन्वय
चीनतर्फ रोकिएका तथा सम्पर्कविहीन नेपालीको उद्धार र सुरक्षित स्वदेश फिर्ताका लागि नेपाल सरकारले चिनियाँ पक्षसँग समन्वय गरिरहेको छ। यसअघि केरुङमा रोकिएका नेपालीलाई वैकल्पिक नाका हुँदै नेपाल फर्काउने विषयमा समेत पहल भइरहेको जानकारी सार्वजनिक भएको थियो।
बाढीबाट रसुवागढी क्षेत्रको सडक तथा पुलमा ठूलो क्षति पुगेका कारण नियमित स्थलमार्गबाट उद्धार तथा आवतजावतमा कठिनाइ भइरहेको छ। त्यसैले प्रभावित नेपालीलाई सुरक्षित स्थानमा ल्याउन चीनको स्थानीय प्रशासनसँग समन्वय र वैकल्पिक मार्गको खोजीलाई प्राथमिकता दिइएको छ।
राहत र उद्धारमा चीनको सहयोग
यसैबीच, चीनले नेपालमा बाढीबाट प्रभावित नागरिकको उद्धार तथा राहतका लागि सहयोगलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ। चिनियाँ पक्षले नेपालमा राहत सामग्री पठाउनुका साथै उद्धारका लागि आवश्यक दक्ष जनशक्ति र उपकरणसमेत परिचालन गरेको छ।
चीनले नेपालमा २० लाख अमेरिकी डलर बराबरको सहयोग उपलब्ध गराएको छ भने चिनियाँ रेडक्रसले थप २ लाख अमेरिकी डलर बराबरको नगद सहयोग गरेको छ। साथै टेन्ट, ब्ल्यांकेट, स्लिपिङ ब्याग, मेडिकल किट र खाद्य सामग्रीलगायत राहत सामग्री नेपाल पठाइएको छ।
चिनियाँ पक्षले विपद्को यस कठिन अवस्थामा नेपालसँगै रहेको सन्देशसमेत दिएको छ। बाढीपछि दुवै देशको सीमावर्ती क्षेत्रमा उत्पन्न मानवीय संकटलाई ध्यानमा राख्दै उद्धार, राहत तथा सम्पर्कविहीन नागरिकको खोजीलाई तीव्र बनाइएको छ।
चीनतर्फ सम्पर्कविहीन नेपालीको वास्तविक संख्या अझै यकिन गर्ने प्रयास भइरहेको छ। प्रारम्भिक ९८ जनाको सूचीपछि संख्या १०४ पुगेको विवरण सार्वजनिक भएकाले सम्बन्धित निकायबाट थप प्रमाणीकरण र अद्यावधिक विवरणको प्रतीक्षा गरिएको छ।
