काठमाडौं, १६ साउन २०८३ ।

नेपाली कांग्रेसका पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा निकट समूहले आगामी साउन २९ गते काठमाडौंमा आयोजना गर्न लागेको राष्ट्रिय भेलाको संयोजकमा पूर्वमहामन्त्री डा. शशांक कोइरालालाई तोकेको छ।

समूहले शनिबार चुनदेवीस्थित आफ्नो सम्पर्क कार्यालयमा पत्रकार सम्मेलन गर्दै कोइरालालाई राष्ट्रिय भेलाको संयोजक तोकिएको जानकारी दिएको हो। नेता मीनबहादुर विश्वकर्माले भेलालाई व्यवस्थित रूपमा अघि बढाउन ५५१ सदस्यीय राष्ट्रिय भेला आयोजक समिति गठन गरिएको बताए।

देउवा समूहले यसअघि सातवटै प्रदेशमा प्रदेशस्तरीय भेला सम्पन्न गरिसकेको थियो। ती भेलाबाट आएका सुझाव, पार्टीको वर्तमान राजनीतिक अवस्था तथा आगामी १५औँ महाधिवेशनको तयारीलाई केन्द्रमा राखेर राष्ट्रिय भेला आयोजना गर्न लागिएको हो।

शक्ति प्रदर्शनभन्दा संगठन पुनर्संरचनाको सन्देश

कांग्रेसभित्र विशेष महाधिवेशनपछि उत्पन्न विवाद अझै समाधान नभएको अवस्थामा देउवा समूहले छुट्टै सम्पर्क कार्यालय स्थापना गरेर संगठनात्मक गतिविधि अघि बढाएको छ। चुनदेवीमा कार्यालय स्थापना गर्नु र त्यसैमार्फत प्रदेशस्तरीय भेला हुँदै राष्ट्रिय भेला आयोजना गर्नुले यो समूह अब आफ्नो शक्ति संगठित रूपमा प्रदर्शन गर्ने रणनीतिमा अघि बढेको संकेत गर्छ।

राष्ट्रिय भेला केवल कार्यकर्ता भेला गर्ने कार्यक्रम नभई कांग्रेसको आगामी राजनीतिक दिशा, १५औँ महाधिवेशन र पार्टीभित्रको शक्ति सन्तुलनबारे धारणा निर्माण गर्ने महत्वपूर्ण मञ्च बन्ने देखिन्छ।

विशेषगरी ५५१ सदस्यीय आयोजक समिति गठनले भेलालाई सामान्य समूहगत बैठकभन्दा व्यापक राजनीतिक गतिविधिका रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रयास भएको देखिन्छ। यसले देउवा पक्षले देशभर रहेका आफ्नो संगठनात्मक आधारलाई पुनः सक्रिय बनाउन खोजेको सन्देश पनि दिएको छ।

शशांकलाई संयोजक बनाउनुको राजनीतिक अर्थ

डा. शशांक कोइरालालाई भेलाको संयोजक बनाउने निर्णयलाई पनि कांग्रेसभित्रको वर्तमान समीकरणको दृष्टिले अर्थपूर्ण मान्न सकिन्छ। कोइराला लामो समय कांग्रेसको संस्थापनइतर धारसँग जोडिँदै आएका भए पनि पछिल्लो समय देउवा निकट नेताहरूको छलफलमा सक्रिय छन्। देउवा समूहका शीर्ष नेताहरूको बैठकमा पूर्णबहादुर खड्का, विमलेन्द्र निधि, प्रकाशमान सिंह, कृष्णप्रसाद सिटौला, शशांक कोइरालालगायत नेताहरू सहभागी हुँदै आएका छन्। 

त्यसैले शशांकको संयोजकत्वमा राष्ट्रिय भेला आयोजना गर्नु देउवा समूहभित्र विभिन्न धारलाई एउटै राजनीतिक छातामुनि राख्ने प्रयासका रूपमा पनि बुझ्न सकिन्छ।

पार्टी एकता कि नयाँ शक्ति ?

कांग्रेसभित्रको विवादको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको पार्टी एकता कायम गर्ने कि छुट्टै राजनीतिक संरचना निर्माण गर्ने भन्ने बहस हो। देउवा समूहका नेता मीन विश्वकर्माले यसअघि नै पार्टीभित्रको विवाद समाधान गर्न आफूहरूले सम्पर्क कार्यालय स्थापना गरेको र एकता नभए वैकल्पिक राजनीतिक शक्ति निर्माणको सम्भावनासमेत औंल्याएका छन्। उनले कांग्रेस अबको १०–१५ दिनमा एक नरहन सक्ने सम्भावना रहेको दाबीसमेत गरेका थिए।

यद्यपि, अहिलेको अवस्थामा देउवा समूहले आफूहरू पार्टी विभाजनको पक्षमा नभई नियमित महाधिवेशनमार्फत कांग्रेसलाई एकताबद्ध गर्ने पक्षमा रहेको बताउँदै आएको छ। राष्ट्रिय भेलाको तयारी पनि यही दबाब रणनीतिको एउटा हिस्सा भएको देखिन्छ।

यसबीच देउवा र शेखर कोइराला समूहले संयुक्त रूपमा साउन २९ गते राष्ट्रिय भेला गर्ने तयारी गरिरहेको विवरण सार्वजनिक भएका छन्। भेलामा वर्तमान पार्टी अवस्था, एजेन्डा तथा प्रतिनिधित्वका विषयमा छलफल गर्ने तयारी भइरहेको छ।

१५औँ महाधिवेशनतर्फ दबाब

कांग्रेसको आधिकारिक वेबसाइटमा पार्टीले १५औँ महाधिवेशनतर्फको प्रक्रियालाई अघि बढाइरहेको देखिए पनि पार्टीभित्र नियमित महाधिवेशन पक्षधर र विशेष महाधिवेशनबाट बनेको नेतृत्वबीचको विवादले राजनीतिक जटिलता थपेको छ। 

यस्तो अवस्थामा साउन २९ गतेको राष्ट्रिय भेला देउवा समूहका लागि शक्ति परीक्षण मात्र नभई नेतृत्वसँग वार्ताको दबाब बढाउने र आगामी महाधिवेशनमा आफ्नो राजनीतिक हैसियत स्पष्ट पार्ने अवसर बन्न सक्छ।

भेलामा देशभरबाट प्रतिनिधित्व हुने भएकाले त्यसबाट आउने निर्णय र राजनीतिक सन्देशले कांग्रेसभित्रको आगामी समीकरणमा प्रभाव पार्ने सम्भावना छ। विशेषगरी भेलाले पार्टी एकता, १५औँ महाधिवेशनको प्रक्रिया र संगठनात्मक संरचनाबारे कस्तो धारणा सार्वजनिक गर्छ भन्ने विषयलाई राजनीतिक वृत्तले चासोका साथ हेरेको छ।