गोरखा, २५ असोज।
गोरखाको उत्तरी क्षेत्रमा बूढीगण्डकी नदीमा आएको भीषण बाढीले ठूलो जनधनको क्षति पुर्याएको छ। बाढीले घर, बजार र पुलहरू बगाउनुका साथै नदी किनारका बस्तीहरू जोखिममा पारेको छ। बाढीको बहाव आरुघाटतर्फ बढेपछि तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सतर्क रहन र सुरक्षित स्थानमा सर्न आग्रह गरिएको छ।
चुमनुब्री गाउँपालिका क्षेत्र हुँदै बग्ने बूढीगण्डकी नदीमा आइतबार बिहान एक्कासि पानीको बहाव बढेर बाढी आएको हो। प्रारम्भिक विवरणअनुसार नदीमा लेदो र गेग्रानसहितको बाढी आएको छ। स्यारखोला र उङ्गिलुङ खोलातर्फबाट आएको बाढीले नदीको जलस्तर अस्वाभाविक रूपमा बढाएको स्थानीयले बताएका छन्।
स्थानीय सञ्चारमाध्यममा प्रकाशित विवरणअनुसार चुमनुब्री गाउँपालिकाका पैयुँ र बगर गाउँमा मात्रै ३५ घर बगाएको जानकारी प्राप्त भएको छ। दोभान, घट्टेखोला, जगत र सल्लेरी क्षेत्रमा पनि बाढीले ठूलो क्षति पुर्याएको चुमनुब्री गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष लक्ष्मी गुरुङले जानकारी दिएको समाचारमा उल्लेख छ। यद्यपि, क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन भइरहेकाले घरहरूको कुल सङ्ख्या यकिन हुन बाँकी छ।
तीन पुल बगायो, घर तथा टहरामा बाढी
गोरखा जिल्ला आपत्कालीन कार्यसञ्चालन केन्द्र (डीईओसी) बाट प्राप्त विवरणअनुसार चुमनुब्री गाउँपालिका–३ न्याकचेतबाट सिर्दिबास जोड्ने पुरानो झोलुङ्गे पुल बाढीले बगाएको छ। सोही वडाको सिर्दिबासमा रामबहादुर गुरुङको एउटा कच्ची घर बगाएको छ भने अर्को घरमा बाढी पसेको छ।
त्यस्तै, धार्चे गाउँपालिका–५ माछीखोलाबाट केरौँजा जोड्ने झोलुङ्गे पुल पनि बाढीले बगाएको छ। माछीखोलाको तल्लो बस्तीका पाँचदेखि सातवटा घर र त्यति नै सङ्ख्यामा रहेका टहरामा बाढी पसेको प्रारम्भिक विवरण छ।
धार्चे गाउँपालिका–३ सल्लेरीका २० देखि २२ वटा घर जोखिममा रहेको जनाइएको छ। बाढीले सल्लेरी बजार र जगत बजारमा पनि ठूलो क्षति पुर्याएको स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।
यसैगरी, आरुघाट गाउँपालिका–२ र ३ जोड्ने सोतीस्थित फलामे पक्की पुल पनि बाढीले बगाएको छ। पुलहरू बगाउँदा स्थानीय बासिन्दाको आवागमन तथा नदी वारपार गर्न समस्या हुने देखिएको छ।
नदी थुनिएर एक्कासि बाढी आएको आशङ्का
बाढी आउनुको कारणबारे प्रारम्भिक रूपमा सुक्खा पहिरो खसेर नदी वा सहायक खोला थुनिएको र पछि पानी एक्कासि खुलेको हुन सक्ने आशङ्का गरिएको छ। चुमनुब्री गाउँपालिका–७ छेकम्पार क्षेत्रतर्फ पहिरो खसेको र त्यसले नदीको बहाव अवरुद्ध पारेको हुन सक्ने स्थानीय विवरणहरूमा उल्लेख छ।
स्थानीयवासीले रातिदेखि नै खोलामा पानीको बहाव रोकिने र फेरि एक्कासि बढ्ने गरेको बताएका छन्। नदी थुनिएको अवस्थामा पानी जम्मा भएर एकैपटक खुलेमा तल्लो तटीय क्षेत्रमा थप ठूलो बाढी आउन सक्ने जोखिम रहन्छ। तर, नदी थुनिएको स्थान र बाढीको वास्तविक कारणबारे आधिकारिक प्राविधिक पुष्टि हुन बाँकी छ।
आरुघाटसम्मका बस्तीलाई सतर्क रहन आग्रह
बाढीको सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै सिर्दिबास, जगत, सल्लेरी, यारी, तातोपानी, खोर्लाबेँसी, माछीखोला, सोती, आर्खेत र आरुघाट आसपासका नदी किनारमा बसोबास गर्ने बासिन्दालाई सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।
गोरखाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी धर्मेन्द्रकुमार मिश्रले बाढीबाट भएको क्षतिको प्रारम्भिक विवरण प्राप्त भइरहेको र नदीको बहाव बढ्ने–घट्ने क्रम जारी रहेकाले तल्लो तटीय क्षेत्रसम्म उच्च सतर्कता अपनाउनुपर्ने बताएका छन्। प्रशासन तथा सुरक्षा निकायले जोखिममा रहेका बस्तीका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा जान आग्रह गरेका छन्।
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार, राहत तथा सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरणका लागि हेलिकप्टरसमेत परिचालन गरिएको गृह मन्त्रालयका तर्फबाट जानकारी दिइएको छ। नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र स्थानीय प्रशासनलाई उद्धार तथा राहत कार्यमा परिचालन गरिएको समाचारमा उल्लेख छ।
मानवीय क्षतिको विवरण आउन बाँकी
बाढीले घर, पुल र बजारमा ठूलो क्षति पुर्याएको भए पनि समाचार तयार पार्दासम्म मानवीय क्षतिको आधिकारिक तथा विस्तृत विवरण सार्वजनिक भएको छैन। बाढीको प्रभाव अझै बढ्न सक्ने जोखिम रहेकाले क्षतिको पूर्ण विवरण संकलन भइरहेको छ।
नदी किनार, बगर र तल्लो तटीय क्षेत्रमा रहेका बासिन्दालाई नदीको बहाव हेर्न वा फोटो खिच्न किनारमा नजान, सुरक्षित तथा अग्लो स्थानमा जान र स्थानीय प्रशासन तथा सुरक्षा निकायबाट जारी हुने सूचनाको पालना गर्न आग्रह गरिएको छ।
बूढीगण्डकी नदीमा आएको बाढीले गोरखाको उत्तरी क्षेत्रका बस्ती, बजार र भौतिक पूर्वाधारमा पुर्याएको क्षतिको वास्तविक अवस्था उद्धार तथा स्थलगत अनुगमनपछि थप स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।
